Dünyanın en ünlü kalp cerrahı Prof. Dr. Mehmet Öz’e göre kalp krizinin baÅŸlıca nedeni aşırı kilolar. Yaptığı buluÅŸlarla Amerika’da ‘milenyum doktoru’ seçilen ünlü kalp cerrahımız Prof. Dr. Mehmet Öz, uzun ve saÄŸlıklı yaÅŸamanın reçetesini verdi.
Günde sekiz bardak su içmek kalp krizi riskini yarı yarıya azaltıyor
Dünyaca ünlü Prof. Dr. Mehmet Öz, kalp krizinden korunmanız için önerilerde bulundu: Aşırı şişmanlıktan kaçının. Kolesterol seviyenize dikkat edin. Son yapılan bir araştırmaya göre, günde beş bardağın üzerinde su içenlerde kalp krizi geçirme oranı yarı yarıya azalıyor; sekiz bardak su için. Son tavsiyem ise, hayatta bir amacınız olsun
Prof. Dr. Mehmet Öz, saÄŸlıklı yaÅŸam önerilerini, Günaydın okurları için Esra Tüzün’e anlattı. Ä°ÅŸte, Öz’ün tavsiyeleriyle, kalp krizinden korunmanın yolları…
* YaklaÅŸan kalp krizi hissedilir mi?
Birçok insan kriz yaklaÅŸtığında uyarı sinyalleri alacağını düşünüyor ama doÄŸru deÄŸil. Yanılıyorlar. Hastaların yüzde 50’si hiçbir sorun hissetmiyor, hatta kadınlar erkeklere göre daha az aÄŸrı ve daha çok mide bulantısı hissediyor. En önemlisi, kalp krizi geçirenlerin yarıya yakını aslında çeÅŸitli yaralanmalar sonucu hayatlarını kaybediyor. AÅŸk acısı yaÅŸadığı için kalp aÄŸrısı çektiÄŸini söyleyenler yanılıyor. Çünkü kalpte basit sinirler var. Bu sinirler aÄŸrı hissine neden olmuyor. AÄŸrı belli yerlere vurur. Kalp krizi gerçekleÅŸirken, kalpteki sinirler deÄŸiÅŸik aÄŸrı sinirlerine deÄŸerse kısa devre yapıyor. Sanki aÄŸrı varmış gibi hissediyorsunuz. Kol, çene ve göğüste bu aÄŸrı hissediliyor. Ä°nsanların yüzde 50’sinde diÄŸer sinirlere deÄŸmiyor. Yani, kalp krizi sırasında aÄŸrı ortaya çıkmıyor.
* Kalp krizi erkeklerde mi kadınlarda mı daha sık görülüyor?
Kalp hastalığı kadınların bir numaralı katilidir. Kalp damar hastalıklarından ölenlerin yüzde 53.5′i kadındır. Kalp hastalığı her yıl erkekten fazla kadın öldürüyor.
EFOR TESTİ GARANTİ DEĞİL
* Sağlıklı görünen bir insan neden kalp krizi sonucu aniden ölür?
Son derece saÄŸlıklı görünen ama aniden ölen hastalara tanık olduk. Bu hastaların ölümüne neden olan yaÄŸ dolu plak, yıllar boyu sesiz sedasız tıkanır ve aniden parçalanır. Nedenlerini her zaman bilmesek bile, onun ardındaki hastalığın önceki gün baÅŸlamadığını biliyoruz. Sabah uyanıyorsun, kendini son derece saÄŸlıklı ve dinç hissediyorsun. SaÄŸlıklı bir koÅŸu yapmaya hazırlanacak kadar iyi hissediyorsun… Çok ilginçtir; günün en tehlikeli saatleri sabah saatleridir. Gece yarısından sabah saat 10.00′a kadar olan süre… ÇoÄŸu durumda hasta egzersiz falan da yapmıyordur. KoÅŸuya çıkarsınız, bazen kan akışındaki artış bu plakları yerinden oynatır. Belki de kendinizi bitkin hissediyorsunuzdur, göğsünüzde bir sıkışma olabilir, bunu baÅŸka bir ÅŸeye baÄŸlarsınız. Ä°ÅŸte o an size uyarı niteliÄŸindeki sinyalleri tek tek harcıyorsunuzdur. Bu sizi, farkına varmadan öyle tehlikeli bir noktaya getirebilir ki…
* Efor çektirilmiş olmasına rağmen, kalp krizi riskini belirleyememe ihtimali var mı?
Kalbin üzerinde arterler var. Arterlerin de duvarları var. Arterlerde görülen sertleÅŸme zamanla artıyor ve 30 - 40 yıl sonra bir gün kapanıyor. Hasta kalp krizi geçiriyor. Bazen tam kapanmak üzereyken, eforlu test yapılıyor. Tıkanma yüzde 80 ise, bulunuyor. Hastanın hayatını kurtarıyoruz. Ama bazen arterdeki sorun eforla tespit edilemeyecek kadar az oranda olabiliyor. Hasta sabah çok yaÄŸlı bir sucuk yiyor, öğlen birine çok kızıyor. Ondan sonra basınç artıyor, yırtılıyor. Etrafından geçen kan üzerinde birden pıhtılaşıyor. Ve beÅŸ dakika içinde tıkanıyor. Hasta bu nedenle yaÅŸamını yitiriyor. Yani, tıkanma yüzde 40 iken aniden yüzde 100′e çıkıyor. Mc Donald’s’ın sahibi de nisan ayında efor testi çektirdi. Ancak mayıs ayında öldü.
* Efor testi kalp krizi riskini tetikler mi?
Bu aslında çok sorulan bir soru. Eforlu test yapılırken kalp krizi geçirmek mümkün. Ama çok nadir. Binde bir oranında bu risk var. Ama eforlu testi yapmazsanız, hastaların yüzde 10′unu kaybedebilirsiniz. Kalp krizi geçirmek üzere olan bir hasta grubu var. Onları kurtarmak çok önemli. Bu testi herkese önermiyoruz. Eforlu testin ne kadar pozitif olduÄŸunu ölçmek lazım. Kadınlarda eforlu talyum testi kullanılmamalı. Kadınlarda eforlu EKO yapılmalı. Eforlu talyum testi için bütün araÅŸtırmalar erkekler üzerinde yapıldı. Bence kadınlarda geçerli bir test deÄŸil.
* Uçak seyahatlari kalp krizi riskini artırır mı?
Uçağın bazı yan tesirleri var. Birincisi; bacaklar saatlerce kıpırdamıyor, adaleler kanı kalbe doğru itiyor. İkincisi; seyahatte insanlar çok az su içer. Eğer iki saatten fazla uçakta kıpırdamadan durduysanız, bacak damarlarındaki kan pıhtılaşmaya başlıyor. Pıhtılaşan kan akciğerlere gidiyor. İşte bu çok tehlikeli bir durum. Kalp rahatsızlığı olsun olmasın, herkes uzun seyahatlerde kıpırdasın, iki saatte bir ayağa kalksın ya da olduğu yerde bacaklarını sık sık hareket ettirsin. Bol su içsin. Bir de yüksekten uçulduğu için güneşten gelen radyasyon var. Radyasyon insanı yaşlandırıyor. Tek çözüm az uçmak ama bu da iş dünyası için mümkün değil.
Ünlüleri zayıflatmasıyla tanınan Haluk Saçaklı, hazırladığı diyet programları ve beslenme düzenleme teknikleriyle son günlerde adından en sık bahsedilen obezite uzmanı ve diyet programının yanı sıra beslenme davranışlarının da büyük önem taşıdığını vurguluyor.
ABD’DE yayımlanan yeni bir araÅŸtırmaya göre, üç ay Akdeniz diyetiyle beslenenlerde kalp hastalıkları riski yüzde 15′e kadar azalıyor. AraÅŸtırma için orta derecede kalp hastalığı riski olan 212 erkek ile kadın seçildi. Bu kiÅŸiler üç ay boyunca, tahıl, meyve-sebze, ceviz, fındık, balık, zeytinyağı ve düşük kırmızı et temelli Akdeniz diyetiyle beslendi.
Pek çok kişi yazın hala istediği formda olamamaktan şikayetçi. Bazı kişiler biraz zayıfladıysa bile istediği yerlerden (göbek, bel, basen) incelememekten yakınıyor. Normal diyet programlarında kişiler zayıflasa bile çoğu kişide daha çok yüz bölgesi inceliyor. Ama aşırı yağlı bölgelerde pek incelme olmuyor.