Genç Kalmanın Basit Formulü

“Nasıl yaÅŸlanacağınız ve yaÅŸlanma nedeniyle bedeninizde oluÅŸacak etkiler yüzde 70 oranında sizin elinizdedir. Nasıl yaÅŸlanacağınızı yaÅŸam biçiminiz belirler. YaÅŸamınızı daha saÄŸlıklı sürdürmek, uzun yaÅŸamak için yapabileceÄŸiniz pek çok ÅŸey var”Dünyaca ünlü kalp cerrahı, New York Columbia Ãœniversitesi Presbyterian Hastanesi Kalp Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Öz, her yaÅŸta genç kalma yöntemlerini gösterdi:* Vücudumuzda ters bir ÅŸeyler olduÄŸunu nereden anlayabiliriz?

İp uçlarına dikkat etmek gerekli, örneğin kırışıklıklar hipertansiyonun habercisi olabilir. Dışkı görünümü, bağırsak hastalıklarının ilk işareti sayılabilir. İki kat çıktığınızda kalbiniz reaksiyon veriyorsa kalp hastalıklarıyla ilgili bir sorununuz olabilir.

* Genç ve sağlıklı kalmak mümkün mü?

Nasıl yaÅŸlanacağınız ve yaÅŸlanma nedeniyle bedeninizde oluÅŸacak etkiler yüzde 70′ten de yüksek oranla sizin elinizdedir. Nasıl yaÅŸlanacağınızı yaÅŸam biçiminiz belirler. Sadece yüzde 20′lik bölüm genetik faktörlere baÄŸlıdır. YaÅŸamınızı daha saÄŸlıklı sürdürmek, uzun yaÅŸamak ve yaÅŸlanmanın etkilerinden kurtulmak için mutlaka yapmanız gereken beÅŸ önemli ÅŸey vardır. Bunları gerçekleÅŸtirerek yüzde 90 oranında yaÅŸlanmayı geciktirebilirsiniz. Tansiyonunuzu kontrol altına almalı, sigarayı bırakmalı, günde 30 dakikayı egzersize ayırmalı, stresten uzak durmalı ve yaÅŸamınız boyunca severek uygulayacağınız bir beslenme modeli edinmelisiniz. Bu önlemlerle ilk olarak kalbin ve damarların yaÅŸlanmasını engelleyebilirsiniz. Yoksa önemli organlara yeterli kan pompalanması kesilince kalp krizleri, felç, hafızda kaybı gibi problemler birbirini izler. Ä°kinci olarak bağışıklık sisteminin yaÅŸlanmasını frenleyebiliriz. Bu da bağışıklık sistemine baÄŸlı hastalıkları, enfeksiyon ve kanser riskini azaltır. Son olarak çevresel ve sosyal sorunların neden olduÄŸu yaÅŸlanmayı en aza çekersiniz. Çünkü stres yaÅŸlanmayı hızlandırır.* Kalp saÄŸlığı ile beyin saÄŸlığı birbiriyle ilgili mi?

EÄŸer kalp binanın su pompası, akciÄŸerler havalandırmasıysa, beyin de elektrik sistemidir. Kontrol ettiÄŸi neredeyse 45 bin kilometrelik bir kablo ağı, yani sinir ağı vardır. Beyin 10 watt’lık bir ampul kadar bir enerji üretir. Bir buçuk kilo civarındadır ve yüzde 80′i sudur.

* Düşünce yapımızla kalp sağlığı arasında direkt bir bağlantı var mı?

Bir kalp cerrahı olarak, yoÄŸun düşmanlık besleyen, birinin gerçekten kötülüğünü isteyen ve bunun için dua eden insanların, karşısındakine çok kızan ama nefret duymayanlara göre kalp krizi geçirme riskinin 3 kat daha fazla olduÄŸunu öğrendim. Bedenin de zihni etkileyebildiÄŸini kaçımız biliyoruz? Epilepsi de beyindeki anlık elektrik karmaÅŸası tekrarlayan nöbetlere yol açar. Ama bazı epilepsi vakalarının tetikleyicisi bedensel iÅŸlevler olabilir. ÖrneÄŸin adet dönemi, epilepsi hastası kadınların yüzde 50’sinin nöbetlerini etkileyebiliyor. Din de saÄŸlık üzerinde etkilidir. AraÅŸtırmalar sırasında Budist rahipleri veya dinsel deneyim yaÅŸayanları inceledik. Dini deneyimler yaÅŸandığı sırada beynin belli bölümlerinin tıpkı bir Noel aÄŸacı gibi aydınlandığı görülür.

* Beyin işlevlerini güçlendirmenin en iyi yolu nedir?

Beyin işlevlerini güçlendirmenin birçok yolu vardır. Egzersiz yapmak mükemmel kılmaz ama süreklilik sağlar. Beynimiz de vücudumuzdaki kaslar gibidir. Ne kadar kullanırsak, beynimize egzersiz yaptırırsak bunu yapmayan kişilere göre işlevleri daha iyi korunmuş bir beyne sahip olabiliriz. Diğer önemli konu da stressi azaltmaktır. Stres beyin için ölümcül bir zehirdir. Stres sırasında salgılanan bazı kimyasallar vardır. Beyin hücrelerini öldüren kortizol gibi.

Diyet Aktivite Planı:

Yürüme: Her gün 30 dakika yürüyüş yapın. Eğer yürüyüş yapmaya fırsatınız yoksa yüzme gibi bir başka fiziksel aktivite yapın.

Bisiklete binme ya da yüzme: Haftada 3 kez 20 dakika terleyene kadar yapın.

Dayanıklılık antrenmanı (Resistance training): Haftada üç kez günde 10 dakika.

Stretching ya da yoga: Her gün yürüyüşten sonra.

Derin nefes alma: Her sabah ve akşam 10 kez derin nefes alın.

Uyku: Günde en az 7-8 saat arasında uyumaya özen gösterin.

Bu deÄŸerlere dikkat edin!

Tansiyon: Kan basıncı değerleriniz, kilonuzdan hatta kolesterolünüzden bile daha önemlidir. Ortalama tansiyon değerleriniz 11.5 ve 7.6 olmalıdır. Sabah kalktığınızda öğlen ve akşamları rutin işlerinizi yürütürken, tansiyonunuzu ölçün. Değerler yüksek çıkarsa, bunları doğru beslenme biçimi ve ilaçlar yardımıyla düşürebilirsiniz. Unutmayın, 55 yaşındaki birinin tansiyonu ideal değerlerde ise beden yaşı takvim yaşından 5 yaş küçüktür.

Kan testi: Yılda bir kez yaptıracağınız kan testi sayesinde tüm kalp sağlığınızla ilgili kapsamlı bilgiye sahip olursunuz.

Kolesterol: İyi huylu kolesterol değerlerinize dikkat edin. Amaç kötü huylu değerlerinizi en azda muhafaza ederken iyi huylu kolesterolü mümkün olduğu kadar yükseğe çıkartmaktır.

Homosistein: Alınan proteinlerin sindirilmesini saÄŸlayan bu maddenin fazlası damar duvarlarında hasara neden olabilir. Kan testinizde bu deÄŸerin 9 mg’dl veya daha az olmasına dikkat edin. Yapılan araÅŸtırmalar bu deÄŸeri yüksek bulunan kadınların kalp krizi geçirme riskinin düşük olanlara oranla 3.1 daha fazla olduÄŸunu belirtiyor. Bu deÄŸeri yine egzersiz yaparak ya da günde bir Aspirin içerek düşürebilirsiniz.

Kan ÅŸekeri: Her zaman 100 mg’dl’nin altına olmasına dikkat edin.

Fiziksel testler: Üç dakika vücudunuzu zorlayacak bir egzersiz yaptıktan sonra kalp hızınızı ölçün. Yaşınız için öngörülen maksimum deÄŸerlere yüzde 80-90 oranında ulaÅŸabiliyor musunuz? Maksimum kalp hızı deÄŸerinizi yaşınızı 220′den çıkartarak bulabilirsiniz. ÖrneÄŸin 40 yaşındaysanız, maksimum kalp hızı deÄŸeriniz 220-40= 180′dir.

Toparlanma süresi: En ağır egzersizi yaptıktan hemen sonra kalp hızınızı not edin. Daha sonra terinizin soÄŸumasına izin vermeden egzersizi bırakın. Ä°ki dakika sonra kalp hızınızı hemen ölçün. Yaşınıza göre maksimum deÄŸerin en az yüzde 80′ine ulaşıyorsanız ya da iki dakika içinde 66 veya daha fazla deÄŸer düşüş göstermeye baÅŸladıysa takvim yaşınızdan en az 5 yıl daha gençsiniz demektir.